واقعهی غدیر خم از مهمترین وقایع تاریخی در جهان اسلام است که در آخریم حج پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم، به امر پروردگار جهانیان در محلی به نام غدیر خم توقف نمود و بعد از اجتماع مسلمانان که تعدادشان تا بیش از ۱۲۰ هزار نفر گزارش شده است به از ایراد خطبهای، فرمان الهی را اینگونه به مردم ابلاغ نمود که ابتدا از آنها اقرار گرفت: «آیا من سزاوارتر از مومنین نسبت به خودشان نیستم؟» حاضران پاسخ دادند: بلی یا رسول الله! آنگاه رسول خدا دست علی ابن ابی طالب را گرفت و بالا برد و فرمود: «هر کس من مولای تو (و سزاوار تر از او نسبت به خودش هستم) پس علی مولای اوست».
این حدیث به نام حدیث غدیر شناخته میشود به صورت متواتر و مسند از شیعه و سنی نقل شده است و در وقوع آن و صحت نقل آن تردیدی وجود ندارد اگر چه در الفاظ تفاوتی به چشم میخورد ولی همه از یک ریشهاند، بنابراین حدیث غدیر همانگونه که متواتر معنوی است، متواتر لفظی نیز میباشد؛ همچنین در طول و تفصیل حدیث نیز تفاوت وجود دارد که ضرری به اصل حدیث و محتوا و صحت آن نمیزند.
در این صفحه، روایت غدیر را از کتب و منابع اهل سنت نقل خواهیم کرد.
۱- ۴۵۷۶- حَدَّثَنَا أَبُو الْحُسَیْنِ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ تَمِیمٍ الْحَنْظَلِیُّ، بِبَغْدَادَ، ثنا أَبُو قِلَابَهَ عَبْدُ الْمَلِکِ بْنُ مُحَمَّدٍ الرَّقَاشِیُّ، ثنا یَحْیَى بْنُ حَمَّادٍ، وَحَدَّثَنِی أَبُو بَکْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ بَالَوَیْهِ، وَأَبُو بَکْرٍ أَحْمَدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْبَزَّارُ قَالَا: ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنِی أَبِی، ثنا یَحْیَى بْنُ حَمَّادٍ، وَثَنَا أَبُو نَصْرِ أَحْمَدُ بْنُ سَهْلٍ الْفَقِیهُ، بِبُخَارَى، ثنا صَالِحُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْحَافِظُ الْبَغْدَادِیُّ، ثنا خَلَفُ بْنُ سَالِمٍ الْمُخَرِّمِیُّ، ثنا یَحْیَى بْنُ حَمَّادٍ، ثنا أَبُو عَوَانَهَ، عَنْ سُلَیْمَانَ الْأَعْمَشِ قَالَ: ثنا حَبِیبُ بْنُ أَبِی ثَابِتٍ، عَنْ أَبِی الطُّفَیْلِ، عَنْ زَیْدِ بْنِ أَرْقَمَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: لَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَ سَلَّمَ مِنْ حَجَّهِ الْوَدَاعِ وَنَزَلَ غَدِیرَ خُمٍّ أَمَرَ بِدَوْحَاتٍ فَقُمْنَ، فَقَالَ: کَأَنِّی قَدْ دُعِیتُ فَأَجَبْتُ، إِنِّی قَدْ تَرَکْتُ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ: أَحَدُهُمَا أَکْبَرُ مِنَ الْآخَرِ، کِتَابُ اللَّهِ تَعَالَى، وَعِتْرَتِی، فَانْظُرُوا کَیْفَ تَخْلُفُونِی فِیهِمَا، فَإِنَّهُمَا لَنْ یَتَفَرَّقَا حَتَّى یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ ثُمَّ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ مَوْلَایَ، وَ أَنَا مَوْلَى کُلِّ مُؤْمِنٍ» ، ثُمَّ أَخَذَ بِیَدِ عَلِیٍّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ، فَقَالَ: «مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا وَلِیُّهُ، اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ» وَ ذَکَرَ الْحَدِیثَ بِطُولِهِ.
هَذَا حَدِیثٌ صَحِیحٌ عَلَى شَرْطِ الشَّیْخَیْنِ، وَلَمْ یُخَرِّجَاهُ بِطُولِهِ.
منبع: المستدرک على الصحیحین، حاکم نیشابوری، أبو عبد الله، جلد ۳، صفحه ۱۱۸
۲- ۱۹۳۲۸- حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَهُ، عَنْ مَیْمُونٍ أَبِی عَبْدِ اللهِ، قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ زَیْدِ بْنِ أَرْقَمَ، فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى (الْفَسْطَاطِ): فَسَأَلَهُ عَنْ دَاء، فَقَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَلَسْتُ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ؟» قَالُوا: بَلَى، قَالَ: «مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلَاهُ» قَالَ مَیْمُونٌ: فَحَدَّثَنِی بَعْضُ الْقَوْمِ، عَنْ زَیْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «اللهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ، وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ».
منبع: مسند أحمد (نشر بیت الافکار الدولیه)، أحمد بن حنبل، صفحه ۱۴۱۴
