امیرالمومنین حضرت علی بن ابی طالب علیهم السلام
نام: علی علیه السلام
مقام: امام اول
لقب: امیرالمومنین علیه السلام
کنیه: ابوالحسن علیه السلام
نام پدر: عمران معروف به ابوطالب علیه السلام
نام مادر: فاطمه بنت اسد بن هاشم بن عبدمناف علیهم السلام
تاریخ ولادت: روز جمعه ۱۳ رجب۳۰ سال بعد از عام الفیل و ۱۰ سال قبل از بعثت در مکه مکرمه در خانه ی خدا، کعبه.
مدت عمر: ۶۳ سال.
مدت امامت: ۳۰ سال.
نام همسر: فاطمه زهرا سلام الله علیها
فرزندان: ۱۲ پسر ؛ ۱۶ دختر
تاریخ شهادت: شب جمعه ۲۱ رمضان سال ۴۰ هجرت.
قاتل: عبدالرحمن بن ملجم مرادی.
علت قتل: صبح ۱۹ رمضان سال ۴۰ هجرت در محراب مسجد کوفه ضربت خورد و دو روز بعد در شب جمعه ۲۱ رمضان همان سال به شهادت رسیدند.
محل دفن: نجف اشرف.
———————————————————————————————————————
گلچینی از احادیث آن حضرت:
۱. دوست واقعی
اَلصَّدیقُ الصَّدوُقُ مَن نَصَحَکَ فِی عَیبِکَ وَ حَفِظَکَ فِی غَیبِک وَ آثَرَکَ عَلى نَفسِهِ./ غررالحکم ؛ ح ۱۹۰۴
دوست راستین، کسى است که تو را در [برطرف کردن] عیب هایت پند دهد ، هنگام غیبتت هواى تو را داشته باشد و تو را بر خود ترجیح دهد.
—————————————
۲. اصلاح مردم با عمل
أصلِحِ المُسیءَ بِحُسنِ فِعالِکَ وَ دُلَّ عَلَى الخَیرِ بِجَمیلِ مَقالِکَ./ غررالحکم ؛ ح ۲۳۰۴
بدکار را یا کسى را که به تو بدى کرده است) با کردار نیکت اصلاح کن ، و با گفتار نیک و زیبایت به خوبى رهنمون شو.
—————————————
۳. شیوه زندگی با مردم
خَالِطُوا النَّاسَ مُخَالَطَهً إِنْ مِتُّمْ مَعَهَا بَکَوْا عَلَیْکُمْ وَ إِنْ عِشْتُمْ حَنُّوا إِلَیْکُمْ./ نهج البلاغه، حکمت ۱۰
با مردم چنان بیامیزید که اگر مردید بر شما بگریند، و اگر زنده ماندید به شما مهربانی ورزند.
—————————————
۴. راه اصلاح آخرت
وَ مَنْ أَصْلَحَ أَمْرَ آخِرَتِهِ أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ أَمْرَ دُنْیَاهُ وَ مَنْ کَانَ لَهُ مِنْ نَفْسِهِ وَاعِظٌ کَانَ عَلَیْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظ./ نهج البلاغه، حکمت ۸۹
و آن که کار آخرت خود درست کند، خدا کار دنیای او را سامان دهد، و آن که او را از خود بر خویشتن واعظی است، خدا را بر او حافظی است.
—————————————
۵. جوانی را قبل از پیری دریاب
بادِر شَبابَکَ قَبلَ هَرَمِکَ وَ صِحَّتَکَ قَبلَ سُقمِکَ./ غررالحکم ؛ ح ۴۳۸۱
جوانى ات را پیش از پیرى، و سلامتى ات را پیش از بیمارى دریاب.
—————————————
۶. در توصیف دنیا
ـ یَصِفُ الدُّنیا ـ ولَنِعمَ دارُ مَن لَم یَرضَ بِها دارا ، ومَحَلُّ مَن لَم یُوَطِّنها مَحَلاًّ./ نهج البلاغه، خطبه ۲۲۳
ـ در وصف دنیا ـ نیکو سرایى است دنیا براى آن کس که آن را خانه [ى همیشگى [خویش نداند، و نیکو منزلگاهى است براى آن کس که آن را وطن خویش نگیرد.
—————————————
۷. خیر دنیا و آخرت چطور بدست می آید
ما أعطَى اللّهُ سُبحانَهُ العَبدَ شَیئا مِن خَیرِ الدُّنیا وَالآخِرَهِ إلاّ بِحُسنِ خُلُقِهِ وحُسنِ نِیَّتِهِ./ غرر الحکم، ح ۹۶۷۰
خداوند سبحان ، چیزى از خیر دنیا و آخرت به بنده نداد ، مگر به سبب حُسن خُلق او و حُسن نیّتش.
—————————————
۸. مومن کسی است که…
اَلْمُؤْمِنُ مَنْ کانَ حُبُّهُ لِلّهِ وَ بُغْضُهُ لِلّهِ وَ اَخْذُهُ لِلّهِ وَ تَرْکُهُ لِلّهِ./ غرر الحکم، ح ۱۷۴۲
مؤمن، کسى است که دوستى و دشمنى و گرفتن و رها کردنش، براى خدا باشد.
—————————————
۹. بدترین مردم
شَرُّ النّاسِ مَنْ لایَثِقُ بِاَحَدٍ لِسُوءِ ظَنِّهِ وَ لایَثِقُ بِهِ اَحَدٌ لِسوءِ فِعْلِهِ./ غرر الحکم، ح ۵۷۴۸
بدترین مردم کسى است که به خاطر بدگمانیش، به کسى اعتماد نمى کند و به خاطر کردار بدش، کسى به او اعتماد نمى نماید.
—————————————
۱۰. برخورد و بهره بری از دنیا
خـُذْ مـِنَ الدُّنـْیـَا مـَا اءَتـَاکَ، وَ تـَوَلَّ عـَمَّا تـَوَلَّى عـَنـْکَ؛ فـَاِنْ اَنـْتَ لَم تـَفـْعـَلْ فـَاَجـْمـِلْ فـِى الطَّلَبِ./ نهج البلاغه ، حکمت ۳۸۷
از امـر دنـیـا هـمـان قـدر بگیر که به تو مى رسد و آنچه از تو روگردانده بدنبالش مشتاب و اگر چنین نمى کنى لااقل تلاش معقولانه و مشروع کن!
—————————————
۱۱. کمال معرفت و توحید
اَوَّلُ الدّیـنِ مـَعـْرِفـَتـُهُ وَ کـَمـالُ مـَعـْرِفـَتـِهِ التَّصْدیقُ بِهِ، وَ کَمالُ التَّصْدیقِ بِهِ تَوْحیدُهُ وَ کَمالُ تَوْحیدِهِ الاِْخْلاصُ لَهُ./ نهج البلاغه ، خطبه ۱
آغـاز دیـن ، شـنـاخـت خـداسـت و کـمـال مـعـرفـت ، تـصـدیـق بـه ذات او، و کـمـال تـصـدیـق ، شـهـادت بـه یـگـانـگـى خـداسـت ، و کـمـال تـوحـیـد اخـلاص در عـقـیـده و عمل است.
—————————————
۱۲. قلب گاهی می پذیرد و گاه نمی پذیرد
إِنَّ لِلْقـُلُوبِ إِقـْبـَالاً وَ إِدْبـَاراً؛ فـإِذَا اَقـْبـَلَتْ فـَاحـْمـِلُوهـَا عـَلَى النَّوَافـِلِ، وَ إِذَا اَدْبـَرَتْ فَاقْتَصِرُوا بِهَا عَلَى الْفَرَائِضِ./ نهج البلاغه ، حکمت ۳۰۴
دل آدمى گاه روى مى آورد و گاه روى برمى تابد. چون روى آورد به مستحباتش وادارید و چون روى برتافت به واجبات بسنده کنید.
—————————————
۱۳. در اخبار تعقل کن
اعقِلوا الخَبَرَ إذا سَمِعتُموهُ عَقلَ رِعایَهٍ لا عَقلَ رِوایَهٍ ؛ فإنَّ رُواهَ العِلمِ کَثیرٌ ورُعاتَهُ قَلیلٌ./ نهج البلاغه ، حکمت ۹۸
هر گاه خبرى را شنیدید، دراندیشه به کار بستن آن باشید، نه به فکر نقل کردنش؛ زیرا بازگو کنندگان دانش بسیارند و به کار برندگان آن اندک.
—————————————
۱۴. عذر پذیر باش
اِقبَلْ عُذرَ أخیکَ ، وإن لَم یَکُن لَهُ عُذرٌ فَالتَمِسْ لَهُ عُذرا./ بحار الأنوار، ج ۷۴، ص ۱۶۵
عذر برادرت را بپذیر و اگر عذرى نداشت برایش عذرى بتراش.
—————————————
۱۵. سستی موجب تضییع حقوق
مَن أطاعَ التَّوانِیَ ضَیَّعَ الحُقوقَ، ومَن أطاعَ الواشِیَ ضَیَّعَ الصَّدِیقَ./ نهج البلاغه ، حکمت ۲۳۹
هر که از سستى فرمان برد، حقوق را ضایع گرداند و هرکه به سخنِ سخن چین گوش سپارد ، دوست را از دست بدهد.
—————————————
۱۶. مال کِشت دنیا و عمل کّشت آخرت است
إنَّ المالَ وَالبَنینَ حَرثُ الدُّنیا، وَالعَمَلُ الصّالِحُ حَرثُ الآخِرَهِ ، و قَد یَجمَعُهُمَا اللّهُ لاَِقوامٍ./ نهج البلاغه ، خطبه ۲۳
مال و فرزند، کِشت دنیاست و کار نیک، کِشت آخرت. گاهى اوقات خداوند ، هر دو اینها را به عدّه اى مى دهد.
—————————————
۱۷. ارزشت را با بردباری آراسته کن
اِنَّکَ مُقَوَّمٌ بِاَدَبِکَ، فَزَیِّنْهُ بِالْحِلْمِ./ مشکاه الأنوار، ص ۲۳۹
ارزش تو به ادب توست، پس آن را با بردبارى آراسته کن.
—————————————
۱۸. بهترین همراه
خَیرُ مَن صَحِبتَ مَن وَلَّهَکَ بِالاُخرى، و زَهَّدَکَ فِی الدُّنیا، و أعانَکَ عَلى طاعَهِ المَولى./ غرر الحکم ، ح ۵۰۳۰
بهترین مصاحبِ تو ، کسى است که تو را شیفته آخرت کند و به دنیا بى رغبت سازد و در فرمانبرى از خداوند ، یاورت باشد.
—————————————
۱۹. بدترین دشمن انسان
اَعْدى عَدُوٍّ لِلْمَرْءِ غَضَبُهُ وَ شَهْوَتُهُ فَمَنْ مَلَکَهُما عَلَتْ دَرَجَتُهُ وَبَلَغَ غایَتَهُ./ غرر الحکم ، ح ۳۲۶۹
بدترین دشمن آدمى خشم و شهوت اوست، پس هر کس آن دو را در اختیار بگیرد،مقامش بالا مى رود و به هدفش مى رسد.
—————————————
۲۰. برخورد مومن با دنیا
یَنظُرُ المُؤمِنُ إلَى الدّنیا بِعَینِ الاعتِبارِ، و یَقتاتُ مِنها بِبَطنِ الاضطِرارِ./ نهج البلاغه، حکمه ۳۶۷
مؤمن دنیا را با دیده عبرت مى نگرد و از روى ناچارى، از آن خوراک بر مى گیرد.
—————————————
