حضرت ابوجعفر امام محمدباقر علیه السلام
نام: محمد علیه السلام
مقام: امام پنجم
لقب: باقر علیه السلام
کنیه: ابوجعفر علیه السلام
نام پدر: علی بن الحسین علیهما السلام
نام مادر: فاطمه علیها السلام
تاریخ ولادت: اول ماه رجب یا سوم ماه صفر سال ۵۷ هجری در مدینه.
مدت عمر: ۵۷ سال.
مدت امامت: ۱۹ سال
نام همسر:
فرزندان: ۵ پسر ؛ ۲ دختر
تاریخ شهادت: روز دوشنبه ۷ ذی الحجه سال ۱۱۴ هجری در مدینه.
قاتل: ابراهیم بن ولید یا زید بن حسن.
علت قتل: با طرح مرموزانه ی هشام بن عبدالملک (دهمین خلیفه ی اموی) و توسط ابراهیم بن ولید بن یزید بن عبدالملک یا زید بن حسن به وسیله ی سم به شهادت رسید.
محل دفن: قبرستان بقیع.
———————————————————————————————————————
احادیثی از امام محمد باقر علیه السلام
۱.ارزش جویندگان علم
إنَّ جَمیِعَ دَوابِّ الأرضِ لَتُصَلِّی عَلى طالِبِ العِلمِ حَتَّى الحِیتانِ فی البَحرِ./ بصائر الدّرجات ، ج ۴ ، ص ۲۴
همه جنبندگان زمین ، حتّى ماهیان دریا ، بر جوینده دانش درود مى فرستند.
—————————————
۲. حرف خوب را بپذیرید
خُذُوا الکَلِمَهَ الطَّیِّبَهَ مِمَّن قالَها و إن لَم یَعمَل بِها./ تحف العقول ، ص ۲۹۱
سخن نیک را از گوینده آن برگیرید ، اگر چه به آن عمل نکند.
—————————————
۳. اصل معاشرت با دیگران
ما حَسَنَهُ الدُّنیا إلاّ صِلَهَ الإخوانِ و المَعارِفِ./ بحار الأنوار، ج ۴۶، ص ۲۹۱
خوبىِ دنیا جز در پیوند با برادران و آشنایان نیست.
—————————————
۴. موعظه گر درون در کنار موعظه گر بیرون
مَن لَم یَجعَل لَهُ مِن نَفسِهِ واعِظا فَإنَّ مَواعِظَ النّاسِ لَن تُغنِیَ عَنهُ شَیئا./ بحارالانوار، ج ۷۸، ص ۱۷۳
کسى که واعظى درونى نداشته باشد ، موعظه هاى مردم سودى به او نمى رساند.
—————————————
۵. دوست تو آن است که تو را میگریاند
اِتَّبِع مَن یُبکیکَ وهُوَ لَکَ ناصِحٌ، ولا تَتَّبِع مَن یُضحِکُکَ وهُوَ لَکَ غاشٍ./ الکافی: ج ۲ ص ۶۳۸ ح ۲
از کسى که تو را به گریه مى اندازد ، ولى خیرخواه توست ، پیروى کن و از کسى که تو را مى خنداند ، ولى با تو نیرنگ مى کند ، پیروى منما.
—————————————
۶. گرامی ترین شما نزد خدا
اِنَّ اَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللّه ِ اَشَدُّکُمْ اِکْراما لِحَلائِـلِهِمْ./ وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۵۸، ح ۶
گرامى ترین شما نزد خداوند، کسى است که بیشتر به همسر خود احترام بگذارد.
—————————————
۷. ضرورت یادگیری علوم دینی
لَو اُتِیتُ بِشابٍّ مِن شَبابِ الشِّیعَهِ لا یَتَفَقَّهُ[فِی الدِّینِ] لأَدَّبتُهُ./ المحاسن ، ج ۱ ، ص ۳۵۷
اگر جوان شیعه اى را نزد من بیاورند که علم[دین] نمى آموزد ، او را تأدیب مى کنم.
—————————————
۸. بهترین عبادت پرورگار
ما عُبِدَاللّهُ بِشَىءٍ أفضَلَ مِن عِفَّهِ بَطنٍ و فَرجٍ./ الکافى ، ج ۲ ، ص ۷۹
خداوند با چیزى برتر از پاکى شکم و دامن عبادت نشده است.
—————————————
۹. دفع خودپسندی با خودشناسی
سُدَّ سَبیلَ العُجبِ بِمَعرِفَهِ النَّفسِ/ تحف العقول ، ص ۲۸۶
راه خود پسندى را با خودشناسى ببند.
—————————————
۱۰. کسی که بیشترین حسرت را میخورد
إنَّ أشَدَّ النّاسِ حَسرَهً یَومَ القِیامَهِ عَبدٌ وَصَفَ عَدلاً ثُمَّ خالَفَهُ إلى غَیرِهِ./ بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۱۷۹
حسرت مندترین مردم در روز قیامت ، بنده اى است که سخن از عدالت گوید و با دیگران خلاف آن عمل کند.
—————————————
۱۱. اثر و فائده نماز
الصَّلاهُ تَثبیتٌ لِلإخلاصِ تَنزیهٌ عَنِ الِکبرِ./ الأمالى، طوسى، ص ۲۹۶
نماز موجب استوارى اخلاص و دورى از کبر است.
—————————————
۱۲. الفت از خدا و دشمنی از شیطان
اِعْلَمْ اَنَّ الاِلْفَ مِنَ اللّه وَ الْفِرْکَ مِنَ الشَّیْطانِ./ کافى، ج ۵، ص ۵۰۰، ح ۱
بدان که، انس و الفت گرفتن [با دیگران] از خداوند و دشمنى از شیطان است.
—————————————
۱۳. شیرینی و تلخی دنیا
اِعلَمُوا أَنَّ الدُّنیا حُلوَها وَ مُرَّها حُلمٌ وَ الاِنْتِباهُ فِى الآخِرَهِ وَ الْفائِزُ مَن فازَ فیها وَ الشَّقىُّ مَن شَقىَ فیها./ تفسیر الامام العسکرى علیه السلام، ص ۲۱۹
بدانید که شیرینى و تلخى دنیا، خواب است و بیدارى در عالم آخرت است. خوشبخت کسى است که در آخرت خوشبخت باشد و بدبخت کسى است که در آخرت بدبخت باشد.
—————————————
۱۴. مهر و موم کردن زبان
اِنَّ هذَا اللِّسانَ مِفْتاحُ کُلِّ خَیْرٍ وَ شَرٍّ، فَیَنْبَغى لِلْمُؤمِنِ اَنْ یَخْتِمَ عَلی لِسانِهِ کَما یَخْتِمُ عَلى ذَهَبِهِ وَ فِضَّتِهِ./ تحف العقول، ص ۲۹۸
به راستى که این زبان کلید همه خوبى ها و بدى هاست پس شایسته است که مؤمنزبان خود را مُهر و موم کند، همان گونه که (صندوق) طلا و نقره خود را مُهر و موممى کند.
—————————————
۱۵. سنگینی کار خوب و سبکی کار بد بر انسان
اِنَّ الْخَیْرَ ثَقُلَ عَلى اَهْلِ الدُّنْیا عَلى قَدْرِ ثِقْلِهِ فى مَوازینِهِم یَوْمَ القیامَهِ وَ اِنَّ الشَّرَّ خَفَّ عَلى اَهْلِ الدُّنْیا عَلى قَدْرِ خِفَّتِهِ فى مَوازینِهِم./ بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۲۱۵، ح ۱۳
کار خوب بر مردم دنیا سنگین است، به اندازه سنگینى آن در ترازوهاى ایشان در روز قیامت و کار بد بر مردم دنیا سبک است، به اندازه سبکى آن در ترازوهایشان در قیامت.
—————————————
۱۶. مثل حریص به دنیا
مَثَلُ الْحَریصِ عَلَى الدُّنْیا مَثَلُ دودَهِ القَزِّ: کُلَّمَا ازْدادَتْ مِنَ القَزِّ عَلی نَفْسِها لَـفّـا کانَ أَبْعَدَ لَها مِنَ الْخُروجِ حَتّى تَموتَ غَمّا./ کافى، ج ۲، ص ۳۱۶، ح ۷
حریص به دنیا، همانند کرم ابریشم است که هر چه بیشتر دور خود مى تند، خارجشدن از پیله بر او سخت تر مى شود، تا آن که از غصه مى میرد.
—————————————
۱۷. آسایش نفس و تن
تَخَلَّص إلى راحَهِ النَّفسِ بِصِحَّهِ التَّفویضِ وَاطلُب راحَهَ البَدَنِ بإجمامِ القَلبِ./ گزیده تحف العقول، ص ۴۴
با واگذارىِ [همه چیزِ خود به خدا] ، به آسایشِ ضمیر خویش دست یاب و آسودگى تن را در آسایش (و آرامش) دل بجوى.
—————————————
۱۸. خوشرویی مایه ی جلب دوستی
اَلبِشرُ الحَسَنُ و طَلاقَهُ الوَجْهِ مَکْسَبهٌ للمَحبّهِ و قُرْبَهٌ مِن اللّهِ. و عُبوسُ الوَجْه و سُوء البِشْر مَکْسَبهٌ للمَقْتِ و بُعْدٌ مِن اللّهِ./ میزان الحکمه، ج ۲، ص ۴۱۳، حدیث ۳۲۱۰
چهره شاد و روىِ باز، وسیله جلب محبّت و مایه تقرّب به خداست و ترشرویى و گرفتگى چهره، سبب جلب دشمنى و مایه دورى از خداست.
—————————————
۱۹. کوچک شمردن گناه
لا مُصیبَهَ کاستِهانَتِکَ بالذنبِ ورِضاکَ بالحالهِ التی أنتَ علَیها./ تحف العقول: ۲۸۶
مصیبتى چون کوچک شمردن گناهت و رضایت دادن به وضعیت موجودت نیست.
—————————————
۲۰. دنیا یاور آخرت
نِعمَ العَونُ الدنیا علَى الآخِرَهِ./ بحار الأنوار : ج ۷۳، ص ۱۲۶
دنیا یاور خوبى براى آخرت است.
—————————————
