سید قیام الدین طباطبایی

احادیثی از امام جواد علیه السلام

۱. اعتماد به خدا
الثِّقَهُ بِاللّه ثَمَنٌ لِکُلِّ غالٍ و سُلَّمٌ إلى کُلِّ عالٍ.
اعتماد به خدا بهاى هر چیز گران بها است، و نردبانى به سوى هر بلندایى.

 

۲. دشمن تو کیست؟
قَد عاداکَ مَن سَتَرَ عَنکَ الرُّشدَ اتِّباعا لِما تَهواهُ.
آن که براى پیروى از هوس تو، راه پیشرفت را از تو پنهان کند، با تو دشمنى کرده است.

 

۳. توکل به غیر خدا
مَنِ انقَطَعَ إلى غَیرِ اللّهِ وَ کَلَهُ اللّهُ إلَیهِ.
آن که به غیر خداوند روى آورد، خداوند به همو واگذارش کند.

 

۴. شریک در اعمال قبیح
مَنِ استَحسَنَ قَبیحا کانَ شَریکا فیهِ.
هر که کار زشتى را نیک بشمارد، در آن کار شریک است.

 

۵. باید ظاهر و باطن یکی باشد
لاتَکُن وَلِیّا لِلّهِ فِی العَلانِیَهِ، عَدُوّا لَهُ فِی السِّرِّ.
در ظاهر، دوست خدا و در باطن، دشمن خدا مباش.

 

۶. امروز و فردا کردن
تأخِیرُ التَّوبهِ اغْتِرارٌ، و طُولُ التّسْویفِ حَیْرَهٌ.
به تأخیر افکندن توبه فریب و غفلت است و طولانى شدن و امروز و فردا کردن، مایه حیرت و سرگشتگى.

 

۷. شنونده از الله، بنده خداست
مَن أصغى إلى ناطِقٍ فَقَد عَبَدَهُ فَإن کانَ النّاطِقُ عَنِ اللّهِ فَقَد عَبَدَ اللّه وإن کانَ النّاطِقُ یَنطِقُ عَن لِسانِ إبلیسَ فَقَد عَبَدَ إبلیسَ.
هر که گوش به گفته سخنگویى دهد، در واقع او را پرستیده است. اگر [آن سخنگو] از خدا بگوید، خدا را پرستیده، و اگر از شیطان بگوید، شیطان را پرستیده است.

 

۸. همنشینی با شرور
إیّاکَ و مُصاحَبَهَ الشِّرّیرِ؛ فَإِنَّهُ کَالسَّیفِ المَسلولِ؛ یَحسُنُ مَنظَرُهُ، ویقَبُحُ أثَرُهُ.
از مصاحبت با شخص شریر بپرهیز، که چون شمشیرِ برهنه است؛ منظره اش نیکو و اثر (زخم) آن زشت است.

 

۹. همراهی با یار در دنیا و آخرت
أمّا هذِهِ الدُّنیا فَإِنّا فیها مُغتَرِفونَ، ولکِن مَن کانَ هَواهُ هَوى صاحِبِهِ ودانَ بِدینِهِ فَهُوَ مَعَهُ حَیثُ کانَ، والآخِرَهُ هِیَ دارُ القَرارِ.
امّا این دنیاست که ما از آن بهره گیرانیم؛ لیکن هرکه علاقه اش، همان علاقه دوستش باشد و به دین او گراید، هرجا که باشد، همراه او خواهد بود و آخرت، سراى ماندن است.

 

۱۰. مرگ چیست؟
لمّا سُئل عن المَوتِ- : هُوالنَّومُ الّذی یأتیکُم کُلَّ لیلَهٍ إلّا أنّهُ طویلٌ مُدَّتُهُ لا یُنتَبَهُ مِنهُ إلّا یَومَ القیامَهِ، فمَن رأى فی نَومِهِ من أصنافِ الفَرَحِ ما لا یُقادِرُ قَدرَهُ، ومِن أصنافِ الأهوالِ ما لا یُقادِرُ قَدرَهُ، فکیفَ حالُ فَرِحٍ فی النَّومِ ووَجِلٍ فیهِ؟ هذا هُو المَوتُ، فاستَعِدُّوا لَهُ.
در پاسخ به سؤال از مرگ- فرمود: همان خوابى است که هر شب به سراغ شما مى آید، جز اینکه مدتش طولانى است و انسان از این خواب بیدار نمى شود مگر در روز رستاخیز. پس، مرده کسى است که در خواب خود انواع شادى هاى بى شمار و انواع ترس و وحشت هایى که قادر به شمارش آنها نیست مى بیند. حال [بنگر ]چگونه است حال آنکه در خواب شاد است و آنکه در آن دچار ترس و هراس است؟ این است مرگ؛ پس خود را براى آن آماده سازید.

 

۱۱. نیت درونی بهتر از عمل با جوارح
القَصدُ إلَى اللّه تعالى بالقُلوبِ أبلَغُ مِن إتعابِ الجَوارحِ بالأعمالِ.
ره سپردن به سوى خداوند متعال با دلها، از به رنج افکندن اعضاى بدن با اعمال رساننده تر [به سر منزل مقصود] است.

 

۱۲. زهد و توکل به خدا
أوْحى اللّه إلى بعضِ الأنبیاءِ: أمّا زُهدُکَ فی الدُّنیا فَتُعَجِّلُکَ الرّاحَهَ، وأمّا انْقِطاعُکَ إلَیَّ فیُعَزّزُکَ بِی، ولکنْ هَل عادَیْتَ لی عَدُوّا و والَیْتَ لی وَلیّا؟
خداوند به یکى از پیامبران وحى فرمود: دل برکندن تو از دنیا مایه آسودگى زودرس خود توست و دل بستنت به من موجب ارجمندى تو نزد من است. لیکن آیا به خاطر من با کسى دشمنى ورزیده اى و از بهر من با کسى دوستى کرده اى؟

 

۱۳. حقیقت ایمان، کشتن شهوت است
لَن یَسْتَکمِلَ العبدُ حقیقهَ الإیمانِ حتّى یُؤْثِرَ دِینَهُ على شَهْوَتِهِ، و لَن یَهْلِکَ حتّى یُؤْثِرَ شَهْوَتَهُ على دِینهِ.
بنده، هرگز حقیقتِ ایمان را به کمال نمى رساند، مگر آنگاه که دینش را بر هوس خود ترجیح دهد، و هرگز به هلاکت در نمى افتد، مگر زمانى که هوس خود را بر دینش ترجیح دهد.

 

۱۴. معصیت، عامل مرگ بیشتر انسانها
مَوْتُ الاْنْسانِ بِالذُّنُوبِ أکْثَرُ مِنْ مَوْتِهِ بِالأجَلِ، وَ حَیاتُهُ بِالْبِرِّ أکْثَرُ مِنْ حَیاتِهِ بِالْعُمْرِ.
فرارسیدن مرگ انسان‌ها، به‌جهت معصیت و گناه، بیشتر است تا مرگ طبیعى و عادى، همچنین حیات و زندگى به‌وسیله نیکى و احسان به دیگران بیشتر و بهتر است از عمر بى ‌نتیجه.

 

۱۵. سه چیز محبت می آورد
ثَلاثُ خِصالٍ تُجتَلبُ بِهِنَّ المَحَبَّهُ : الإِنصافُ فِی المُعاشَرَهِ، وَالمُؤاساهُ فِی الشِّدَّهِ وَالاِنطِواعِ ، وَالرُّجوعُ إلى قَلبٍ سَلیمٍ.
با سه خصلت ، دوستى را به دست مى آورند: انصاف در معاشرت ، همدردى [با دیگران ]در خوشى و ناخوشى ، و داشتن قلبى پاک [از گناهان].

 

۱۶. معاشرت با برادران عقل را پرورش میدهد
مُلاقاهُ الإخوانِ نُشْرَهٌ وتَلقیحُ العَقلِ ، وإن کانَ نَزْرا قَلیلاً.
ملاقات با برادران ، موجب رفع دلتنگى و سبب بارورى عقل مى شود ، هر چند اندک و کوتاه باشد.

 

۱۷. شهوت عذری باقی نمیگذارد
راکِبُ الشَّهَواتِ لاتُسْتَقالُ لَهُ عَثْرَهٌ.
کسى که بر مرکب شهوت سوار است، هیچ لغزشى، از او بخـشوده نمى شود.

 

۱۸. تقوا گشایش مشکلات انسان است
لَؤْکانَتِ السَّمواتُ وَالْأرْضُ رَتْقَا عَلى عَبْدٍ ثُمَّ اتَّقىَ اللّه َ تَعالى لَجَعَلَ مِنْها مَخْـرَجا.
اگر آسمانها و زمین بر شخصى بسته باشد، ولى تقـواى الهى پیـشه کـند، خداوند گشایشى از آنها برایش قرار مى دهد.

 

۱۹. کار بدون علم فسادش بیشتر است
مَنْ عَمِلَ عَلى غَیْرِ عِلْمٍ ما یُفْسِدُ اَکْثَرَ مِمّا یُصْلِحْ.
هـر کس بـدون آگاهى کـار کـند، بیش از آنکه درست کند، خراب مى کند.

 

۲۰. اطاعت از هوای نفس خدمت به دشمن
مـَنْ اَطاعَ هـَواهُ اَعْطى عَدُوَّهُ مُناهُ.
کسى که از هواى نفس خود اطاعت کند آرزوهاى دشمن خویش را برآورده است.
_____________
۱. بحار الانوار، ج ۷۸، ص ۳۶۴
۲. بحار الأنوار، ج ۷۸، ص ۳۶۴
۳. بحار الأنوار، ج ۶۸، ص ۱۵۵
۴. بحار الأنوار، ج ۷۵، ص ۸۲
۵. بحار الأنوار، ج ۷۵، ص ۳۶۵
۶. میزان الحکمه؛ حدیث ۲۳۳۲
۷. تحف العقول، ص
۸. الدرّه الباهره:ص ۴۰
۹. تحف العقول: ص ۴۵۶
۱۰. معانی الأخبار: ص ۲۸۹
۱۱. الدّره الباهره: ص ۳۹
۱۲. تحف العقول: ص ۴۵۵
۱۳. میزان الحکمه؛ حدیث ۱۴۳۵
۱۴. بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۸۳
۱۵. بحار الأنوار، ج۷۸، ص ۸۲
۱۶. بحار الأنوار، ج۷۴، ص۳۵۳‌
۱۷. بحارالانوار، ج۷۰، ص ۷۸
۱۸. الفصول المهمه ۲۷۴/۲۸۵
۱۹. بحار الانوار، ج۷۸، ص۳۴۶
۲۰. سفینه البحار، ص ۷۲۸

در تاريخ ۳۰/مهر/۱۳۹۶ دیدگاه‌ها برای احادیثی از امام جواد علیه السلام بسته هستند برچسب ها :

دیدگاه ها غیر فعال شده اند

 حق نشر
هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون تغییر در محتوا مجاز است.