سید قیام الدین طباطبایی

امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام ۹۵/۸

۱٫ امام علی (علیه‌السلام) فرمودند: إنَّکَ مُقَوَّمٌ بِاَدَبِکَ فَزَیَّنَهُ بِالحِلمِ
تو با ادبت ارزش‌گذاری می‌شوی، پس آن را با بردباری زینت بخش.
(مشکاه الأنوار، صفحه ۲۳۹، حدیث ۶۸۹)

در این جمله کوتاه حضرت به ملاک اصلی و کلی شخصیت سازی اشاره نمودند و می فرمایند: (انک مقوم بادبک)؛ یعنی قوام انسان به ادب است، شان انسان و شخصیت انسان به ادب او است و شخصیت او با ادب محقق می شود.
حالا ادب گاهی در مقابل خداوند متعال است که عبارت است از خشوع نسبت به خداوند؛ یعنی انسان نماز خودش را سرسری و با شتاب نخواند، از روزه خود فقط گرسنگی و تشنگی را تحمل نکند و هکذا!
نقل شده رسول خدا صلی الله علیه و آله وارد مسجد شدند شخصی با عجله نماز می خواند -که به تعبیر بعضی روایات مثل مرغی که شتابان در حال برداشتن دانه از زمین است- حضرت با دیدن این منظره فرمودند: (اگر قلب او خاشع بود بدن او نیز خاشع بود!) خوب این سرسری خواندن نماز و عدم توجه کافی در نماز بی ادبی در محضر پروردگار رحیم است.
گاهی هم ادب در برابر همنوعان است، در مقابل دیگر انسان هاست! یعنی تواضع؛ در یک سخن اینکه انسان خودش را از دیگران برتر نداند! این موجب حسن معاشرت خواهد شد؛ احترام متقابل را موجب خواهد شد؛ رعایت حقوق یکدیگر صورت خواهد گرفت!
در فراز دوم این حدیث، امام راه حفظ و تقویت و ارزشمند نمودن ادب را بیان می کند و می فرماید: (فزینه بالحلم)؛ ادب را باید با حلم و بردباری زینت داد!
کسی که نماز و دگر عبادات خود را سرسری و شتابان میخواند، اگر با صبر و حوصله نمازش را شروع کند در مرحله اول خودش ازآن نماز لذت می برد! اگر در بر خورد با اشتباهات دیگران صبر و حوصله نباشد منجر بر پرخاشگری و هنجارشکنی خواهد شد ولی اگر صبر و بردباری باشد، باعث عزیز شدن انسان و محبوب شدن او نزد مردم خواهد شد!
به این شکل باید ادب را -که شخصیت انسان را می سازد- زینت بخشید.


۲٫ قال علی علیه السلام: زَلَّهُ الْعَالِمِ کَانْکِسَارِ السَّفِینَهِ تُغْرَقُ وَ تُغْرِق‏.

(کنز الفوائد، ج‏۱، ص: ۳۱۹)

عالم و روحانی از آن جهت که علم علم و دانش را با خود حمل می کند، در نظر مردم است و مورد توجه؛ و به اصطلاح زیر ذره بین مردم است و مردم از او مسائل دینی اعم از مسائل شرعی و اعتقادی و از این دو مهمتر مسائل اخلاقی را همراه با عمل از عالم و دانشمند مطالبه می کنند؛ خب اگر عالم راه اشتباهی را برود، مردم از همان راه به بی راهه میروند!

این است که حضرت مولی می فرمایند: زَلَّهُ الْعَالِم کَانْکِسَارِ السَّفِینَهِ؛ یعنی لغزش و اشتباه عالم، اشتباه روحانی و آخوند مثل شکستن کشتی است!

خوب چه اتفاقی می افتد؟

کشتی تا زمانی که سالم است روی آب میماند ولی اگر شکست آنوقت: تُغْرَقُ وَ تُغْرِق‏؛ هم خود کشتی غرق میشود و هم افراد و وسائل داخل کشتی غرق میشوند!

تشبیه عالم و آخوند و طلبه به کشتی از این جهت است که اگر آخوند اشتباه کند هم خودش آسیب میبیند، هم در دنیا و هم آخرت او دچار مشکل میشود و هم دیگران را به اشتباه می اندازد.

 

در تاريخ ۲۶/آبان/۱۳۹۵ دیدگاه‌ها برای امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام ۹۵/۸ بسته هستند برچسب ها :

دیدگاه ها غیر فعال شده اند

 حق نشر
هرگونه استفاده از مطالب این سایت بدون تغییر در محتوا مجاز است.